Phân định chất thải nguy hại: rà lại hồ sơ theo QCVN 07:2025

Bạn mở tủ hồ sơ và thấy kết quả phân định chất thải nguy hại lập từ năm 2025, theo quy chuẩn cũ. Từ 09/02/2026, quy chuẩn ngưỡng đã đổi sang QCVN 07:2025/BNNMT. Câu trả lời ngắn: không phải làm lại, trừ hai trường hợp nêu trong thông tư chuyển tiếp.

Quy chuẩn ngưỡng nào đã thay đổi, từ khi nào?

Thông tư 44/2025/TT-BNNMT ban hành QCVN 07:2025/BNNMT (Điều 1). Thông tư có hiệu lực từ 09/02/2026 theo các nguồn đối chiếu, vì tệp thông tư trên cổng Chính phủ để trống ngày. Từ ngày đó, QCVN 07:2009/BTNMT và QCVN 50:2013/BTNMT hết hiệu lực, trừ trường hợp nêu tại Điều 3 (Điều 2 khoản 2).

Vài thuật ngữ để dễ theo dõi (giải thích của người viết, dựa trên Mục 1.3 của quy chuẩn). CTNH là chất thải nguy hại. KS là ký hiệu chất thải công nghiệp phải kiểm soát trong Danh mục chất thải. Ngưỡng CTNH là giới hạn định lượng về tính chất hoặc thành phần nguy hại, làm cơ sở để phân định, phân loại và quản lý.

Chủ nguồn thải là tổ chức hoặc cá nhân có hoạt động làm phát sinh chất thải (cách hiểu thông dụng). Phân định là bước xác định một loại chất thải có phải CTNH hay không.

Điều 3 khoản 1 nêu thêm một trường hợp riêng. Vụ việc đang triển khai phân định, phân loại trước ngày thông tư có hiệu lực được tiếp tục áp dụng hai quy chuẩn cũ, cho đến hết thời điểm xử lý vụ việc đó.

Hồ sơ phân định cũ có phải làm lại không?

Không phải với mọi chủ nguồn thải. Theo Điều 3 khoản 2 của thông tư, chủ nguồn thải đã phân định, phân loại chất thải trước ngày hiệu lực thì không phải làm lại, trừ hai trường hợp: có thành phần nguy hại đổi ngưỡng theo hướng chặt hơn hai quy chuẩn cũ, hoặc có thay đổi khác quy định tại Mục 5.1.2.

Hai ngoại lệ, nói gọn:

• Thành phần nguy hại có ngưỡng chặt hơn so với QCVN 07:2009/BTNMT hoặc QCVN 50:2013/BTNMT.
• Có thay đổi khác quy định tại Mục 5.1.2 của QCVN 07:2025/BNNMT (xem phần kế tiếp).

Nói cách khác, khi rà phân định chất thải nguy hại của hồ sơ cũ, điều quyết định là ngày bạn hoàn thành phân định và loại thành phần nguy hại trong từng loại chất thải. Hồ sơ cũ không tự động mất giá trị. Nhưng nó cũng không tự động được miễn rà soát.

Mục 5.1.2 nói gì về việc phải phân định lại?

Mục 5.1.2 QCVN 07:2025/BNNMT quy định chủ nguồn thải phải phân định lại chất thải khi có thay đổi về công nghệ sản xuất, công nghệ xử lý chất thải, nguyên liệu, vật liệu, nhiên liệu, hóa chất sử dụng, hoặc thay đổi khác dẫn tới thay đổi tính chất và thành phần nguy hại của chất thải.

Mục 5.1.1 yêu cầu chủ nguồn thải quan trắc, phân tích tối thiểu một lần về tính chất và thành phần nguy hại của chất thải trong toàn bộ quá trình hoạt động (không tính giai đoạn vận hành thử nghiệm công trình xử lý chất thải) để phân định chất thải theo quy định. Mục 5.1.2 bổ sung rằng khi có các thay đổi nêu trên thì phân định chất thải nguy hại phải được làm lại.

Cách áp dụng cho hồ sơ cũ là diễn giải của người viết, không phải trích văn bản. Hãy hỏi: sau lần phân định đó, cơ sở có đổi công nghệ, nguyên liệu hay hóa chất không? Nếu có, hồ sơ cũ có thể không còn phản ánh chất thải hiện tại.

Mục 5.2 quy định chủ nguồn thải tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về kết quả phân định, phân loại. Mục 5.3 yêu cầu lưu giữ kết quả phân tích, phân định tối thiểu 05 năm. Vì vậy phiếu kết quả phân tích của hồ sơ cũ nên còn lưu và truy ra được.

Chất thải ký hiệu KS được phân định thế nào?

Theo Mục 2.1.1 QCVN 07:2025/BNNMT, chất thải ký hiệu KS là CTNH nếu có ít nhất một tính chất nguy hại (nhiệt độ chớp cháy, độ kiềm hoặc độ axit) vượt ngưỡng ở Bảng 1. Hoặc nếu có ít nhất một thành phần nguy hại ở mức lớn hơn hoặc bằng ngưỡng ở Bảng 2 và Bảng 3.

Mục 4.2 nêu thêm: chất thải KS khi chưa chứng minh được không phải CTNH thì phải quản lý theo quy định đối với CTNH. Về phạm vi, quy chuẩn áp dụng cho chất thải công nghiệp phải kiểm soát và các loại chất thải khác cho mục đích cụ thể. Quy chuẩn không áp dụng cho chất thải phóng xạ, chất thải ở thể khí và hơi (Mục 1.1).

Bài này cố ý không nêu giá trị ngưỡng. Hãy lấy các giá trị từ bản chính thức đã ký, vì khi đọc từ tệp PDF, ký hiệu so sánh trong bảng dễ bị mất.

Checklist phân định chất thải nguy hại trong một buổi

Các bước dưới đây là gợi ý thực hành của người viết, không phải yêu cầu của văn bản. Bước 1 và 2 làm được ngay hôm nay bằng một bảng tính, không cần mua gì.

1. Liệt kê mọi loại chất thải phát sinh tại cơ sở: tên, nguồn phát sinh, ký hiệu trong Danh mục chất thải.
2. Với mỗi loại, ghi ngày hoàn thành phân định gần nhất và quy chuẩn đã dùng.
3. Đánh dấu các loại phân định trước 09/02/2026. Với loại phân định sau ngày đó, kiểm tra xem đã dùng QCVN 07:2025/BNNMT chưa.
4. Với loại đã đánh dấu, mở bản chính thức của quy chuẩn. Đối chiếu các thành phần nguy hại đã kiểm tra với Bảng 2 và Bảng 3.
5. Hỏi thêm: sau lần phân định đó, công nghệ, nguyên liệu, nhiên liệu hay hóa chất sử dụng có đổi không (Mục 5.1.2)?
6. Nếu có ngưỡng chặt hơn quy chuẩn cũ, hoặc có thay đổi theo Mục 5.1.2, đưa loại đó vào danh sách cần phân định lại. Lưu kết quả kèm ngày rà soát, tên người rà và nơi để phiếu phân tích.

Sơ đồ ra quyết định nhanh

• Loại chất thải này đã phân định trước 09/02/2026 chưa?
• Chưa: áp dụng QCVN 07:2025/BNNMT (trừ vụ việc đang triển khai, xem Điều 3 khoản 1).
• Rồi: có thành phần nguy hại đổi ngưỡng chặt hơn, hoặc có thay đổi theo Mục 5.1.2 không?
• Có: phân định lại.
• Không: giữ hồ sơ, ghi ngày rà soát.

Bảng tự chấm (mỗi câu trả lời Không là một việc cần xử lý)

Ví dụ tình huống: một cơ sở cơ khí rà lại hồ sơ cũ

Đây là tình huống minh hoạ giả định, không phải trường hợp của khách hàng nào.

Một cơ sở cơ khí có bùn thải từ khâu xử lý bề mặt kim loại. Hồ sơ phân định của bùn này lập trước 09/02/2026, ghi một kim loại nặng là thành phần cần kiểm tra. Sau đó, cơ sở đổi sang một loại hóa chất xử lý bề mặt khác.

Cán bộ môi trường lập bảng theo bước 1 và 2, rồi đánh dấu loại bùn này. Ở bước 4, họ mở Bảng 2 và Bảng 3 để so với hồ sơ cũ. Ở bước 5, họ ghi nhận việc đổi hóa chất.

Họ hỏi chuyên gia xem thay đổi đó có thuộc Mục 5.1.2 không, vì hóa chất mới có thể làm đổi thành phần nguy hại của bùn. Nếu ngưỡng không chặt hơn và thành phần nguy hại không đổi, họ giữ hồ sơ và ghi ngày rà soát. Nếu có, bùn vào danh sách phân định lại.

Cái được ở đây là một bảng rõ ràng thay cho cảm giác "chắc hồ sơ vẫn ổn".

Nên làm gì ngay hôm nay?

Hoàn thành bước 1 và 2 của checklist bằng một bảng tính, vì đó là phần tốn ít công nhất và không cần mua gì. Sau đó mới đến bước đối chiếu với bản chính thức, và tìm chuyên gia cho những loại chất thải có nguy cơ rơi vào ngoại lệ.

Bài này chỉ bàn về QCVN 07:2025/BNNMT và Thông tư 44/2025/TT-BNNMT. Tệp chúng tôi đọc là bản trên cổng Chính phủ, chưa điền số hiệu và ngày ký, nên hãy đối chiếu bản đã ký và các văn bản hiện hành khác trước khi áp dụng.

Nếu đội ngũ của bạn muốn trao đổi về cách tổ chức hồ sơ phân định chất thải nguy hại bằng phần mềm quản lý hồ sơ CTNH, Ecowaste sẵn sàng trao đổi. Hãy lưu checklist trên và mang theo khi cuộc trao đổi diễn ra.

---

Nội dung do đội ngũ Ecowaste biên soạn. Cập nhật ngày 07/11/2026. Rà soát pháp lý gần nhất: 07/11/2026 (đọc trực tiếp tệp thông tư và quy chuẩn trên cổng Chính phủ); sẽ rà lại sau 3 tháng hoặc khi có văn bản mới. Thông tin tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý.